Detransitioners voor de rechter: overzicht van rechtszaken wegens medische fouten in de Verenigde Staten

In de Verenigde Staten zijn inmiddels tientallen rechtszaken aangespannen door detransitioners tegen de klinieken, ziekenhuizen en artsen die hen tijdens hun adolescentie of in de vroege volwassenheid medisch hebben laten transitiëren. Advocaat Josh Payne van het advocatenkantoor Campbell Miller Payne, dat een groot deel van deze zaken behandelt, volgt tientallen rechtszaken van detransitioners in het hele land (bron).

Wie staat er voor de rechter?

De bekendste naam is Chloe Cole, die Kaiser Permanente in Californië aanklaagt; haar proces begint op 5 april 2027. Luka Hein uit Nebraska klaagt het University of Nebraska Medical Center aan vanwege een dubbele borstamputatie die zij op zestienjarige leeftijd onderging; ook dit proces zal in 2027 plaatsvinden. Amanda Stewart uit New Hampshire klaagt Dartmouth Health aan. Een vrouw uit Oregon krijgt dit najaar haar proces; een zaak in de staat Washington staat gepland voor 2027. Een vrouw uit New York, die door hetzelfde advocatenkantoor wordt vertegenwoordigd, wacht eveneens op een zittingsdatum.

Andere zaken bevinden zich in hoger beroep of in de fase van bewijsvergaring. Soren Aldaco uit Texas onderging op negentienjarige leeftijd een dubbele borstamputatie; het Hooggerechtshof van Texas vernietigde dit jaar de afwijzing van haar klacht wegens verjaring. Prisha Mosley uit North Carolina zag haar klacht afgewezen worden via een summary judgment ten gunste van de verdediging, ondanks het feit dat de zaak al in de bewijsfase zat, en is daartegen in beroep gegaan. Clementine Breen uit Californië betwist bij het hof van beroep een beslissing over het Children's Hospital Los Angeles en arts Johanna Olson-Kennedy. Katie Anderson Coblentz uit Massachusetts voert tegelijkertijd een federale procedure tegen Fenway Health — in hoger beroep bij het First Circuit — en een afzonderlijke procedure bij de rechtbank van de staat tegen Tufts Medical Center.

Verjaring, het belangrijkste obstakel

Het belangrijkste juridische obstakel is niet de vraag of er schade is geleden, maar of de klacht gezien de verjaringstermijnen nog ontvankelijk is. Veel detransitioners beseffen pas jaren na hun behandeling wat er werkelijk is gebeurd — vaak ruimschoots nadat de normale termijn om een klacht in te dienen is verstreken. De uitspraak van het Hooggerechtshof van Texas in de zaak-Aldaco vormt hierbij een precedent: het hof oordeelde dat de verjaringstermijn begint te lopen op het moment van de ingreep zelf, en niet op het moment waarop haar therapeut de ingreep aanbeval. Payne noemde dat een mijlpaal die ook andere zaken kan beïnvloeden.

Een eerste overwinning

Eind januari 2026 kende een jury in New York detransitioner Fox Varian 2 miljoen dollar aan schadevergoeding toe (bron) — de eerste keer dat een Amerikaanse jury uitspraak deed in het voordeel van een detransitioner. Een andere detransitioner uit Oregon bereikte in januari een schikking.

Payne: « Het verwijderen van gezonde lichaamsdelen is geen bewezen remedie voor onderliggend trauma of de psychische problemen van onze cliënten — autisme, depressie, angst, borderline persoonlijkheidsstoornis, psychose. » Zulke diagnoses komen terug als onderliggende diagnoses bij patiënten die desondanks een chirurgische of hormonale behandeling kregen, in plaats van gerichte psychologische begeleiding.

Wat dit betekent voor het bredere debat

Het aantal lopende rechtszaken en de eerste juridische overwinningen veranderen de toon van het Amerikaanse debat over genderzorg voor jongeren. Waar klinieken en artsen lange tijd konden rekenen op procedurele bescherming — met name via verjaringstermijnen — brokkelt die bescherming nu zaak na zaak af. Voor detransitioners zelf blijft de weg naar een uitspraak lang: de meeste zaken zijn nog niet behandeld en veel eisers wachten al jaren op hun dag voor de rechter.

Bron: The Daily Signal, 27 juli 2026.

Edward Jansen

Redactie