TransspijtAmira · 30 jaar
"Ze heeft me echt verminkt." — Amira en drie andere patiënten aansprakelijk VUmc na mislukte gezichtsoperaties
Vier patiënten van het VUmc (Amsterdam UMC) beschrijven permanente schade na gezichtsfeminisatiechirurgie. Amira heeft na drie operaties zenuwschade, asymmetrie en huidnecrose. Kim heeft een gat van 2,5 cm in haar schedelbasis. Estelle heeft een permanent hangend ooglid. Amsterdam UMC betaalde Amira €35.000 zonder aansprakelijkheid te erkennen.
Twijfel je, heb je spijt, letsel of ben je aan het detransitioneren?
Neem vertrouwelijk contact opDit verhaal is gebaseerd op het Zembla-onderzoek van 21 februari 2024 (BNNVARA), getiteld "Ze heeft me echt verminkt." De betrokkenen deelden hun verhaal publiekelijk in het programma. Amira, Kim, Estelle en Maarten worden bij voornaam aangeduid.
Amira was als kind van negen tot zestien jaar seksueel misbruikt door haar oom. Ze groeide op met diepe schaamte over haar lichaam en haar vrouwelijkheid. De genderproblematiek die volgde, klopte logisch in die context — maar niemand trok die lijn. Haar verhaal staat niet op zichzelf: het Zembla-onderzoek bracht vier patiënten in beeld die na gezichtsfeminisatiechirurgie bij het VUmc (inmiddels Amsterdam UMC) blijvende lichamelijke schade opliepen.
Drie operaties, blijvende schade
In 2016 en 2017 onderging Amira drie gezichtsfeminisatiechirurgische ingrepen bij het VUmc in Amsterdam: een kaakcorrectie, jukbeenverhoging, aangezichtslift en fillerbehandelingen. Na de ingrepen bleef het niet bij teleurstelling over het resultaat. De schade was medisch aantoonbaar:
- Asymmetrische jukbeenderen
- Ernstig littekenweefsel langs de haarlijn, met haaruitval
- Kaakbreuk tijdens de ingreep
- Aangezichtszenuwschade, met gevoelloosheid in de helft van haar gezicht
- Huidnecrose na de aangezichtslift
- Zeven gezichtsimplantaten nodig voor herstel
"Ze heeft me echt verminkt."
— Amira
Amira deed meerdere zelfmoordpogingen en is grotendeels aan huis gebonden. Het ziekenhuis betaalde haar €35.000, maar zelf claimt zij een schadevergoeding van meer dan €200.000. Een rechtszaak over de aansprakelijkheid stond gepland voor eind februari 2024.
Kim: een gat in de schedelbasis
Kim onderging tussen 2019 en 2021 een frontaalcorrectie, kaak- en neusoperatie bij hetzelfde ziekenhuis. Bij haar ontstond een defect in de schedelbasis van 2,5 centimeter, waardoor hersenvloeistof lekte. Ze houdt er kaak- en gevoelsproblemen, een verminderd reuk- en smaakvermogen en aanhoudende hoofdpijn aan over. Amsterdam UMC stelde dat het defect "niet toe te schrijven" was aan de ingrepen. Kim wacht op hersteloperaties, maar kan een onafhankelijk deskundigenonderzoek van €6.000 niet betalen.
Estelle en Maarten
Estelle, die een frontaalcorrectie en oogoperatie onderging, houdt een permanent hangend ooglid (ptosis) over aan de ingreep. Een deskundige kon de frontaalcorrectie als oorzaak niet uitsluiten. Het ziekenhuis weigerde een gecombineerd deskundigenonderzoek van beide ingrepen.
Maarten — die later detransitioneerde en zichzelf identificeert als een homoseksuele man — liet een frons- en neusoperatie uitvoeren die hij niet had gewild. Hij houdt ademhalingsklachten over aan de neusoperatie en een asymmetrische verlamming van de stembanden, waardoor zijn stembereik afnam. Hij liet de neusoperatie elders corrigeren. Het ziekenhuis noteerde zijn kritische review op sociale media als "zorgelijk gedrag".
"Fout op fout"
Volgens het onderzoek ontbraken in de medische dossiers gedocumenteerde gesprekken over de risico's. Patiënten beschrijven PowerPoint-presentaties zonder uitleg over mogelijke complicaties, en meerdere van hen voelden zich onder druk gezet om extra ingrepen te ondergaan die niet in het oorspronkelijke plan stonden. Onafhankelijk deskundige Berend van der Lei (UMCG) sprak van "fout op fout", noemde de aangezichtslift ongepast en bekritiseerde de gebrekkige voorbereiding en dossiervorming. Een Belgische gezichtschirurg omschreef het werk als "gevaarlijk agressief".
Reactie Amsterdam UMC
Amsterdam UMC erkende dat de informatievoorziening "niet volledig aan de professionele standaard voldeed", maar ontkende aansprakelijkheid in alle gevallen en stelde dat de "grote meerderheid" van patiënten tevreden is. Advocaat Johan Oosterhagen wees op de tegenstrijdigheid: het ziekenhuis betaalde Amira €35.000 als vergoeding voor "alle schade door nalatige medische zorg", terwijl het tegelijk ontkende dat er nalatigheid was.
Deze zaken passen in een breder patroon van spijt van transitie en de onomkeerbaarheid van medische ingrepen. Lees meer verhalen van mensen die de weg terug zochten, of bekijk de cijfers achter detransitie.
Bronnen:
- Zembla (2024). Ze heeft me echt verminkt. BNNVARA, 21 februari 2024. bnnvara.nl/zembla
