Transspijt1 juni 2024
Psychiatrische comorbiditeit stijgt van 10% naar 61% (mannen) na medische transitie
Een Finse registerstudie (Ruuska e.a., Acta Paediatrica 2026) toont dat ernstige psychiatrische morbiditeit bij jongeren die een medische gendertransitie ondergingen sterk steeg: bij mannen van 9,8% naar 60,7%, bij vrouwen van 21,6% naar 54,5%. Na correctie voor eerdere psychiatrische behandeling hadden alle verwezen jongeren een vergelijkbaar verhoogd risico — de transitie nam de klachten dus in elk geval niet weg.
Twijfel je, heb je spijt, letsel of ben je aan het detransitioneren?
Neem vertrouwelijk contact opGrootschalig onderzoek over de gevolgen van medische gendertransitie levert een bevinding die het centrale therapeutische argument voor het affirmatieve model fundamenteel ondergraaft: psychiatrische comorbiditeit stijgt na medische transitie. Dat blijkt uit een Finse registerstudie van Ruuska en collega's (Acta Paediatrica, 2026) onder 2.083 jongeren die naar de genderzorg waren verwezen: bij wie een medische geslachtsaanpassing onderging, steeg de ernstige psychiatrische morbiditeit tijdens de follow-up. Bij mannen (feminiserende behandeling) van 9,8% naar 60,7% — een verzesvoudiging. Bij vrouwen (masculiniserende behandeling) van 21,6% naar 54,5% — ruim verdubbeld (bron).
De cijfers
| Groep | Vóór medische transitie | Na medische transitie |
|---|---|---|
| Biologische mannen (op oestrogeen) | 9,8 % | 60,7 % |
| Biologische vrouwen (op testosteron) | 21,6 % | 54,5 % |
Wat dit precies zegt
Het is geen "medische transitie heeft niet geholpen". Het is fundamenteler: de psychiatrische comorbiditeit steeg actief na de behandeling. Bij mannen ging het van een minderheid naar een meerderheid; bij vrouwen van een minderheid naar een meerderheid.
Een belangrijke kanttekening: na correctie voor eerdere psychiatrische behandeling hadden alle verwezen jongeren, met of zonder medische behandeling, een vergelijkbaar verhoogd risico. De studie bewijst dus niet dat de behandeling de klachten veroorzaakte; zij laat wel zien dat medische transitie ze niet wegnam.
De drie mogelijke verklaringen
- Behandeling zelf maakt het erger: hormonen kunnen direct stemming, angst en suïcidaliteit beïnvloeden.
- Verwachte verlichting bleef uit: patiënten begonnen met de hoop dat medische transitie de psychische klachten zou oplossen. Toen dat niet gebeurde, kwam de oorspronkelijke problematiek in volle omvang terug.
- Onomkeerbaarheid creëert nieuwe last: wanneer fysieke gevolgen onomkeerbaar zijn en de verwachte vrede uitblijft, ontstaat een specifieke psychische belasting.
Voor het informed consent-gesprek
Een patiënt die medische transitie overweegt, hoort te weten dat het percentage psychiatrische comorbiditeit na de behandeling waarschijnlijk hoger ligt dan ervoor.
Bronnen:
- Stats for Gender — overzicht
- Ruuska S-M et al. (2026). Acta Paediatrica. doi.org
