Sociale besmetting bij genderdysforie

In 2018 publiceerde onderzoekster Lisa Littman een studie over een patroon dat ouders haar hadden beschreven: genderdysforie die plotseling en in groepen optrad bij tieners die daarvoor geen genderproblemen hadden geuit. Ze noemde dit Rapid Onset Gender Dysphoria (ROGD).

De bevindingen

• Genderdysforie die plotseling ontstond, vaak na intensief gebruik van sociale media
• Een clustersgewijze verspreiding: meerdere vrienden in dezelfde groep kwamen tegelijk "uit" als transgender
• Een disproportioneel hoog aantal tienermeisjes
• Een hoge prevalentie van comorbide diagnoses: autisme, ADHD, depressie, trauma

De aanval op Littman

De reactie vanuit LHBTQI+-organisaties en een deel van de academische wereld was hevig. Haar universiteit (Brown University) haalde na kritiek het persbericht offline. Het tijdschrift dat de studie publiceerde, liet haar opnieuw beoordelen en publiceerde in 2019 een gecorrigeerde versie met een uitgebreidere bespreking van de beperkingen; de resultaten bleven ongewijzigd (bron).

Haar studie werd niet ingetrokken. Een belangrijke methodologische beperking is dat de studie uitsluitend ouders bevroeg, niet de jongeren zelf.

Wat het patroon ons vertelt

Of men de term ROGD accepteert of niet — het onderliggende patroon is onmiskenbaar. De explosieve stijging van meisjes die zich als transgender identificeren kan niet volledig worden verklaard door biologische factoren.

Waarom dit ertoe doet

Als sociale factoren een rol spelen bij genderdysforie, is dit medisch relevant. Het betekent dat psychotherapie die onderliggende problemen aanpakt een betere optie kan zijn dan directe medische interventie.

Bronnen:

• Littman L. (2018). Rapid-onset gender dysphoria in adolescents and young adults: A study of parental reports. PLOS ONE. pmc.ncbi.nlm.nih.gov