Mul en Wojniusz: wat twee kleine studies zeggen over IQ en puberteitsremmers

Twee studies — uit 2001 en 2016 — worden in het debat aangehaald als aanwijzing voor een gevolg van puberteitsremmers dat zelden expliciet wordt benoemd: een mogelijk lager IQ bij kinderen die de medicatie ontvingen.

De studies

• Mul e.a. (2001), gepubliceerd in Acta Paediatrica: 30 geadopteerde kinderen behandeld voor vroege puberteit, met GnRH-agonisten al dan niet samen met groeihormoon. Het IQ daalde tijdens de behandeling significant (bron).
• Wojniusz e.a. (2016), gepubliceerd in Frontiers in Psychology: 15 behandelde meisjes vergeleken met 15 leeftijdgenoten. Het geschatte IQ was 94 tegen 102 bij de controlegroep, maar dat verschil was niet significant; in beide groepen liepen twee meisjes een jaar achter op school (bron).

De cruciale parallel

Een belangrijke nuance: deze studies betreffen kinderen die puberteitsremmers kregen voor precocious puberty — niet voor genderdysforie. Echter, de medicatie is dezelfde: GnRH-agonisten (Lupron, Triptoreline). Bij genderdysforie wordt de medicatie bovendien in een andere levensfase gegeven: bij het begin van de normale puberteit, niet om een te vroege puberteit af te remmen.

Waarom dit niet vaak wordt geciteerd

Voor klinieken die puberteitsremmers voorschrijven aan gender-dysfore tieners, zijn deze data ongemakkelijk. De officiële narratief is dat puberteitsremmers "tijd geven om na te denken" zonder schadelijke effecten. Vooral Mul (2001) zet daar een vraagteken bij. De data worden weinig aangehaald in de genderliteratuur, ook omdat ze bij een andere patiëntengroep zijn verzameld en de aantallen klein zijn.

Wat de Cass Review hierover zei

De Cass Review (2024) stelde vast dat er weinig bekend is over de effecten van puberteitsremmers op de hersenontwikkeling, en dat het bewijs daarvoor veel zwakker is dan klinieken claimden. Baxendale (2024) systematiseerde dezelfde zorgen in detail. De studies van Mul en Wojniusz zijn daarbij een van de weinige, kleine databronnen.

Ethische implicatie

Een mogelijke daling van het IQ is geen detail. Een verschil van acht punten, zoals tussen 102 en 94, betekent voor sommige kinderen het verschil tussen wel of niet naar het volgend schooljaar, tussen wel of niet bepaalde studies kunnen kiezen. Voor een ouder die overweegt om hun gender-dysfore tiener puberteitsremmers te laten beginnen, hoort dit gegeven in het informed consent-gesprek — als feit, niet als bijwerking die "soms wordt genoemd".

Voor Nederland

Nederlandse genderklinieken communiceren deze data zelden actief in intake-procedures. Voor ouders en jongeren betekent dat: zelf vragen. Wijs op Mul (2001), Wojniusz (2016) en de Cass Review. Vraag om uitleg.

Bronnen:

• Mul, D. et al. "Psychological assessments before and after treatment of early puberty in adopted children." Acta Paediatrica, 2001.
• Wojniusz, S. et al. "Cognitive, Emotional, and Psychosocial Functioning of Girls Treated with Pharmacological Puberty Blockage for Idiopathic Central Precocious Puberty." Frontiers in Psychology, 2016.
• Stats for Gender — overzicht. statsforgender.org