Zwitserse cijfers: borstamputaties bij meisjes onder 14, penisamputaties bij jongens onder 18

De Zwitserse vereniging AMQG, een in 2021 opgerichte vereniging van ouders en naasten die pleit voor een op bewijs gebaseerde benadering van jongeren met genderverwarring, publiceerde in maart 2023 cijfers uit het Federaal Bureau voor de Statistiek. De cijfers tonen aan dat ook in Zwitserland — een land zonder duidelijke nationale richtlijn — minderjarigen genderbevestigende operaties ondergaan, soms ruim vóór het einde van de puberteit.

De cijfers volgens AMQG (2016–2021)

• 10 tot 14 jaar: minimaal 10 meisjes ondergingen een borstamputatie.
• 15 tot 19 jaar: minstens 58 jonge vrouwen kregen een torsoplastie (operatieve borstverwijdering met thoraxremodellering).
• Onder 18 jaar: drie jongens ondergingen een penisamputatie.
• Onder 25 jaar: het aantal borstamputaties steeg in zes jaar tijd met meer dan 11.000%.

De werkelijke aantallen liggen waarschijnlijk hoger: privéklinieken vallen niet altijd binnen de officiële registratie.

Geen nationale richtlijn — wel WPATH

Zwitserland kent geen door de federale overheid vastgestelde richtlijn voor genderbevestigende chirurgie bij minderjarigen. In de praktijk volgen de kantons en individuele ziekenhuizen de aanbevelingen van WPATH. Volgens AMQG ontkende de Geneefse organisatie Le Refuge in mei 2022 publiekelijk nog dat er kinderen in Zwitserland zouden worden geopereerd — de officiële statistieken weerleggen dat.

De AMQG vat de cijfers in scherpe bewoordingen samen: "kinderen en tieners worden verminkt in Zwitserse ziekenhuizen."

Hoe deze cijfers passen in het bredere beeld

De Zwitserse cijfers staan niet op zichzelf. Onder andere het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken hebben de toegang tot puberteitsremmers en hormoonbehandelingen voor minderjarigen sinds 2020 ingrijpend beperkt — een verschuiving die past in de bredere internationale beleidsomslag. In de Verenigde Staten kende een jury in 2026 voor het eerst schadevergoeding toe in een detransitierechtszaak (de zaak-Fox Varian — onderdeel van een groeiende golf rechtszaken), en de American Society of Plastic Surgeons adviseert sinds februari 2026 om operaties uit te stellen tot ten minste 19 jaar.

Bronnen:

• Federaal Bureau voor de Statistiek (Zwitserland) — operatiestatistieken 2016–2021.
• AMQG — publicatie 2023.
• Fourth Wave. Dana Vitalosova. "Switzerland: minors — even under 14 — have undergone sex-reassignment surgery." 12 maart 2023.
• Cry for Recognition. Nederlandstalige publicatie.