Tanner-stadia: de fasen van de puberteit

De Tanner-stadia (ook wel Tanner-schaal) beschrijven de vijf fasen van de lichamelijke ontwikkeling tijdens de puberteit. Artsen gebruiken ze om te bepalen hoe ver een kind in de puberteit is — onder meer bij de afweging rond puberteitsremmers. Op deze pagina lees je wat de stadia inhouden.

Wat zijn de Tanner-stadia?

De schaal is in de jaren zestig ontwikkeld door de kinderarts James Tanner. Ze verdeelt de puberteitsontwikkeling in vijf stadia, op basis van uiterlijke kenmerken zoals borstontwikkeling, schaamhaar en de groei van de geslachtsdelen.

De vijf stadia

• Stadium 1 — vóór de puberteit; nog geen zichtbare ontwikkeling.
• Stadium 2 — de eerste tekenen, zoals beginnende borstvorming of schaamhaar.
• Stadium 3 — verdere ontwikkeling en groeispurt.
• Stadium 4 — kenmerken naderen die van een volwassene.
• Stadium 5 — volgroeid, volwassen stadium.

Tanner-stadia en puberteitsremmers

In de transgenderzorg voor jongeren spelen de Tanner-stadia een rol: puberteitsremmers worden doorgaans pas overwogen vanaf Tanner-stadium 2, als de puberteit net begonnen is. Het idee is de ontwikkeling te “pauzeren” — maar in de praktijk gaat vrijwel iedereen die start door naar hormonen.

Waarom het tijdstip ertoe doet

Juist omdat de puberteit een fase is waarin de identiteit nog volop in ontwikkeling is, is het tijdstip van ingrijpen belangrijk. De internationale Cass Review plaatste kritische kanttekeningen bij het vroeg starten met puberteitsremmers. Zie ook de cijfers en het onderzoek.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de Tanner-stadia?

Vijf fasen die de lichamelijke puberteitsontwikkeling beschrijven, van vóór de puberteit (stadium 1) tot volgroeid (stadium 5).

Bij welk Tanner-stadium worden puberteitsremmers overwogen?

Meestal vanaf stadium 2, wanneer de puberteit net is begonnen.

Wie bedacht de Tanner-schaal?

De Britse kinderarts James Tanner, in de jaren zestig.