Artikelen
Achtergrond over detransitie, genderzorg, onderzoek en beleid — met bronvermelding.

Stella O'Malley — psychotherapeut en oprichter van Genspect
Stella O'Malley (1973) is Iers psychotherapeut en auteur. Naast vijf boeken — waaronder When Kids Say They're Trans (met Lisa Marchiano en Sasha Ayad) — richtte zij in juni 2021 Genspect op. Genspect bundelt clinici, ouders, detransitioners en onderzoekers die pleiten voor exploratieve in plaats van automatisch affirmatieve zorg bij dysforie.
24 mei 2026
Begrippenlijst: geslacht, gender, transgender, detransitie — wat betekent wat?
Het genderdebat is doortrokken van terminologische verwarring. "Geslacht" en "gender" worden door elkaar gebruikt; "transgender" heeft meerdere definities; "detransitie" is een parapluterm. Deze begrippenlijst biedt neutrale definities van de sleuteltermen.

Ouders en schuldgevoel: de last van de genderzorgbeslissing achteraf
Ouders van detransitioners beschrijven achteraf een combinatie van intense schuldgevoelens, rouw en verwarring: zij vertrouwden op het medisch systeem, volgden de adviezen van specialisten, en zagen hun kind nu lijden aan de gevolgen.

Schoolgenderbeleid: ouders informeren of niet? Het debat in de VS, Canada en het VK
Een van de meest politiek geladen debatten in schoolbeleid is of scholen ouders mogen of moeten informeren wanneer een kind een andere genderidentiteit aanneemt op school. De VS, Canada en het VK kiezen verschillende wegen.

Sasha Ayad: therapeut en oprichter van het Gender Exploratory Therapy Association
Sasha Ayad is een gelicenseerde counselingpsycholoog in de VS die gespecialiseerd is in het werken met jongeren met genderdysforie via een gender-exploratieve benadering. Ze is mede-oprichter van het Gender Exploratory Therapy Association (GETA) en werkt samen met Genspect.

Snel affirmeren zonder screening: het risico van het rapid gender affirmation-protocol
In 'rapid gender affirmation'-klinieken wordt de genderidentiteitsverklaring van een adolescent als startpunt genomen, en wordt zo snel mogelijk behandeld — sociale transitie, puberteitsblokkeerders, hormonen. Psychologische screening op comorbiditeiten is beperkt of afwezig. Klokkenluiders in klinieken als Tavistock (VK) en Washington University (VS) rapporteerden dat kwetsbare jongeren — met autisme, trauma, eetstoornissen — door dit systeem heen gleden zonder adequate beoordeling.

Puberteitsblokkeerders: effecten op cognitie, botdichtheid en hersenontwikkeling
Puberteitsblokkeerders werden gepresenteerd als volledig reversibel, maar nieuwer onderzoek toont effecten op botdichtheid, cognitieve functies en hersenontwikkeling; de Cass Review noemde het veiligheidsbewijs uiterst zwak.

Puberteitsblokkeerders: hoe GnRH-analogen werken en waarvoor ze oorspronkelijk werden gebruikt
GnRH-analogen (puberteitsblokkeerders) werden oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van vroegrijpe puberteit. Hoe werken ze, en hoe verschilt het gebruik in de genderzorg fundamenteel van die oorspronkelijke toepassing?

Normale puberteit en genderexpressie: wanneer is ongemak pathologisch?
Puberteit gaat gepaard met lichamelijk ongemak, identiteitsonzekerheid en soms gender-non-conform gedrag. Wanneer is dit normale ontwikkeling, en wanneer wijst het op klinisch significante genderdysforie die behandeling vereist?

Psychologische screening bij genderdysforie: welke tests worden (zouden moeten) worden gebruikt?
Een goede diagnostiek van genderdysforie vereist psychologische screening op comorbiditeiten, suïcidaliteit, trauma en cognitief functioneren. In de praktijk varieert de diepgang van de screening sterk per kliniek. De Cass Review stelde dat de screening in het VK te oppervlakkig was. Een overzicht van de instrumenten die worden gebruikt en de tekortkomingen.

Psychiatrische comorbiditeit bij genderdysforie: oorzaak, gevolg of toeval?
Vrijwel alle studies naar adolescenten in genderklinieken rapporteren hoge percentages comorbide psychiatrische aandoeningen: 50-70% heeft depressie of angst, 15-25% autisme, velen hebben trauma-achtergronden. De dominante verklaring in de genderzorg was dat dit psychisch leed een gevolg was van 'minority stress'. Een alternatieve verklaring is dat onderliggende psychische kwetsbaarheid de genderidentiteitscrisis veroorzaakt of compliceert.

De stijging van het percentage jongeren dat zich transgender identificeert: epidemiologie en verklaringen
Surveys onder jongeren in de VS, het VK en andere westerse landen tonen een dramatische stijging van het percentage dat zich als transgender identificeert: van circa 0,5% in 2012 naar 5-10% in sommige groepen in 2022. De stijging concentreert zich bij adolescente meisjes. Meerdere verklaringen zijn mogelijk: meer sociale acceptatie, ROGD-effect, diagnostische verwerkering. De Cass Review en anderen stellen dat de verklaring waarschijnlijk meerdimensionaal is.

Peak Trans: platform met verhalen van detransitioners en onderzoeksoverzicht
Peak Trans is een Engelstalig platform dat zich richt op kritische analyse van transgenderideologie en genderzorg. Het platform biedt een uitgebreid overzicht van verhalen van detransitioners, beknopte analyses van wetenschappelijk onderzoek en links naar bronnen. Het detransitie-gedeelte is een nuttig startpunt voor wie de Engelstalige literatuur wil verkennen.
Transspijt