TransspijtArtikelen
Achtergrond over detransitie, genderzorg, onderzoek en beleid — met bronvermelding.
VK: rechter wijst zaak tegen PATHWAYS-studie af — puberteitsremmers voor meisjes vanaf 11
Het Britse PATHWAYS-onderzoek geeft puberteitsblokkeerders aan meisjes vanaf elf jaar — beduidend lager dan de veertien jaar die de Britse geneesmiddelenwaakhond aanvankelijk aanbeval. Op 31 juli 2026 wees de High Court een verzoek af om de studie te blokkeren.
23 juli 2026
Lisa Littman en de ROGD-studie: academische controverse rond een lastig onderzoek (2018)
In augustus 2018 publiceerde dr. Lisa Littman haar ROGD-studie in PLOS ONE, gebaseerd op enquêtes onder ouders van adolescenten die plotseling een transgender identiteit aannamen. De studie suggereerde dat sociale besmetting en psychische kwetsbaarheid een rol speelden. De controverse die volgde — Brown University trok een persbericht in en PLOS ONE startte een herbeoordeling, die in 2019 uitmondde in een correctie met ongewijzigde resultaten — illustreert hoe het genderdebat wetenschap onder druk zet.
Wiepjes e.a.: 36% van patiënten Amsterdam-genderkliniek niet meer bereikbaar in follow-up (2018)
De Amsterdam-genderkliniek-cohortstudie van Wiepjes e.a. (2018) beschrijft 6.793 patiënten tussen 1972 en 2015 en meldt dat 0,6% van de transvrouwen en 0,3% van de transmannen spijt had van gonadectomie. Critici wijzen erop dat ongeveer 36% van de patiënten in de follow-up niet meer in beeld was, wat deze spijtcijfers methodisch onzeker maakt.
Nobili e.a. (2018): kwaliteit van leven van transgender volwassenen lager dan gemiddeld
De meta-analyse van Nobili, Glazebrook en Arcelus (2018) laat zien dat transgender volwassenen die zorg zoeken een lagere kwaliteit van leven rapporteren dan de algemene bevolking, vooral op mentaal vlak. Bij mensen die al hormonen kregen, was dat verschil niet meer significant. De studies zijn wel zwak: meestal zonder controlegroep, en langetermijngegevens ontbreken.
Paul McHugh en Johns Hopkins: genderchirurgie gestopt in 1979, herstart in 2017
Johns Hopkins University Hospital was in de jaren 1960 het eerste academische ziekenhuis in de VS dat genderchirurgie uitvoerde. In 1979 sloot psychiater Paul McHugh het programma na een follow-upstudie die hij als bewijs beschouwde dat de chirurgie de psychische problemen niet oploste. Bijna veertig jaar later herstartte Johns Hopkins het programma in 2017 — een beslissing die de wetenschappelijke en ethische twisten in het veld illustreert.
Ken Zucker en de Toronto-kliniek: ontslag van een expert, en de revalidatie van zijn aanpak
Dr. Ken Zucker was decennialang hoofd van de genderkliniek voor kinderen en jongeren van het CAMH in Toronto, een van de meest ervaren clinici ter wereld op het gebied van genderdysforie bij kinderen. In 2015 werd hij na een extern onderzoek, getriggerd door klachten van transgender-activisten, ontslagen. In 2018 erkende het CAMH dat het rapport fouten bevatte, bood excuses aan en betaalde een schadevergoeding.
Mul en Wojniusz: wat twee kleine studies zeggen over IQ en puberteitsremmers
Twee kleine studies naar puberteitsremmers bij vroege puberteit worden vaak aangehaald in het IQ-debat. Mul e.a. (Acta Paediatrica, 2001) vonden een significante IQ-daling tijdens de behandeling; Wojniusz e.a. (Frontiers in Psychology, 2016) vonden een lager maar niet significant verschillend IQ. Voor het Dutch Protocol, dat dezelfde medicatie gebruikt, is dat een signaal om de cognitieve effecten serieus te onderzoeken.
De Vries et al. (2014): de Amsterdam-studie die het Nederlandse protocol legitimeerde
De studie van De Vries et al. (2014) in Pediatrics volgde 55 jongeren die het volledige Nederlandse protocol voor genderzorg ondergingen. De conclusie — dat deelnemers psychologisch goed functioneerden na behandeling — werd wereldwijd gebruikt om genderzorg bij minderjarigen te legitimeren. Maar de studie selecteerde sterk op specifieke criteria, had geen controlegroep, verloor deelnemers aan follow-up, en trok conclusies over een populatie die fundamenteel anders was dan de moderne genderkliniekpopulatie.