De ROGD-studie van Littman (2018): methode, controverse en peer review

In 2018 publiceerde Lisa Littman, arts en onderzoeker aan Brown University, een studie in PLOS ONE over wat zij "Rapid Onset Gender Dysphoria" (ROGD) noemde. De studie, gebaseerd op vragenlijsten aan ouders, documenteerde een patroon waarbij adolescenten — vaak meisjes in clusters — plotseling genderdysforie rapporteerden na intensief gebruik van sociale media en na vrienden die hetzelfde deden.

De studie

Littman vroeg ouders van 256 kinderen met vermeende ROGD een gedetailleerde vragenlijst in te vullen. De bevindingen:

• 82,8% van de jongeren was bij de geboorte meisje; zij maakten hun transidentiteit gemiddeld op 15,2-jarige leeftijd bekend
• 41% had volgens de ouders vóór de transidentificatie een niet-heteroseksuele oriëntatie geuit
• 62,5% had al vóór het begin van de genderdysforie minstens één psychische of neurologische ontwikkelingsdiagnose
• In 36,8% van de vriendengroepen werd volgens de ouders de meerderheid transgender
• 86,7% van de ouders meldde dat hun kind meer sociale media gebruikte, een vriendengroep had waarin ook anderen transgender werden, of beide (bron)

De politieke reactie

Na publicatie laaide een storm van kritiek op — niet alleen wetenschappelijk, maar ook politiek. Trans-advocacy-organisaties schreven brieven aan Brown University en PLOS ONE. Brown verwijderde het persbericht over de studie van haar website. PLOS ONE kondigde een intern heronderzoek aan.

In maart 2019 verscheen in PLOS ONE een gecorrigeerde versie, met aanpassingen in titel, inleiding en bespreking van de beperkingen — maar de resultaten bleven onveranderd (bron). Littman stelde dat de kern van haar bevindingen intact was gebleven.

Methodologische discussie

Critici stelden dat de studie methodologisch beperkt was: ouders als informatiebron zijn subjectief, de steekproef was niet representatief (werving via gender-kritische fora), en ROGD is geen erkende diagnose. Voorstanders wezen erop dat exploratief kwalitatief onderzoek een legitieme methode is, en dat de kritiek onevenredig hevig was voor een studie van dit type.

Zie ook de bredere context in: sociale besmetting en ROGD en TikTok en transgenderidentificatie bij jongeren.

Bronnen:

• Littman, L. (2018/2019). Parent reports of adolescents and young adults perceived to show signs of a rapid onset of gender dysphoria. PLOS ONE.
• Sociale besmetting en ROGD. Transspijt.nl.
• ROGD-studie Littman — context. Transspijt.nl.